Slakken

Afgelopen jaar was het duidelijk het jaar voor de slak. Hoeveel berichten ik niet voorbij heb zien komen en hoeveel planten er van mij en medetuinders zijn op gegeten door deze beestjes is bijna niet meer te tellen.

Maar het begon vorig jaar al waar ik echt een stuk of honderd slakken van de bloemkool en de spruitjes heb geplukt. Na een aantal dagen heb ik het opgegeven en de plantjes aan de slakken gegeven. Dat vond ik toen al bizar veel slakken, maar dit jaar overtreft het gewoon.

Hierdoor ben ik wel gaan nadenken ‘hoe’ dit de komende jaren te gaan aanpakken, en op een ‘natuurlijke’ wijze. Want je kan heel makkelijk de chemische middelen, zout of azijn pakken en er zo vanaf zijn. Maar dit komt niet ten goede van de natuur. De vogels en andere dieren worden er ziek van, het komt in de grond en dan in de planten en uit eindelijk pak je er ook zelf nog mee. Dus zowel voor mens en dier is het niet bevorderlijk.

Slakken kunnen 2 jaar en ik las ook al ergens 7 jaar worden, en dat vind ik best knap voor een slak. Hoeveel gevaar er niet voor ze op de loer liggen. Slakken gebruiken ongeveer 40% van hun energie om slijm te maken. Via het slijmspoor laten ze hun geur achter. Door deze werkwijze kunnen ze zowel hun schuilplaats als de voedselgebieden makkelijk terugvinden.
Ook gebruiken ze elkaar hun sporen waardoor ze minder slijm hoeven te verbruiken. Ze zijn traag maar kunnen meer dan een meter tot zeker 4,8 meter per uur afleggen. Afhankelijk van de soort slak. Daarnaast leeft de slak van algen en plantaardig afval. Ze raspen hun voedsel van de blaadjes af. Daarom zitten er ook gaten in het blad en zien ze er rafelig uit. En blijf je vaak de nerven zien. Ze helpen je grond om te woelen en helpen in de composthoop voor een goede verwerking van je afval. Ze gaan erg graag op uit tijdens de schemer en nacht of een regenbui. De luchtvochtigheid is dan hoger en is het ook koeler. Ze houden van schaduw en vocht.

Op mijn zoektocht om toch mijn planten te beschermen ben ik twee methodes tegen gekomen, om slakken te weren en om slakken te doden.

Om slakken te weren heb je een tal van natuurlijke oplossingen. Je kan een barrière opwerpen waar slakken niet overheen kunnen kruipen. En dan kan je denken aan borstels of plastiekflessen met een scherpe rand, een halve fles op je plant zetten met een opening aan de bovenkant. Koperdraad of kopertape om je planten heen. Er zijn ook anti-slakkenringen met naar buiten gekeerde randen, een omgekeerde J vorm. De anti-slakkenringen verhinderen de slakken om in de pot te kruipen. Maar je kan ook verkruimelde ei neer leggen op de aarde. En als je ze in de zon laat drogen of in oven schijnt het dat ze een scherpere rand krijgen. Scherp zand, grit, mossel of schelpengruis vinden ze vervelend om overheen te kruipen. Hout-as of zaagsel, koffieprut of dennennaalden rondom de planten kan soms ook tijdelijk helpen. Daarnaast helpt het om de grond droog te maken en te houden. Ook is het verstandig om ondiep te schoffelen dat de grond sneller opdroogt en daardoor moeilijker begaanbaar wordt voor de slakken. Het is dan ook het beste om in de ochtend de planten water te geven zodat de bodem de rest van de dag kan opdrogen. Ook kan je er voor zorgen dat je verstopplekken maakt waar je dan de volgende ochtend weg kan halen en vrijlaten op plekken waar ze door natuurlijke vijanden kunnen worden op gegeten. Verstopplekken kan je maken van houtenplanken en takken, stenen of tegels, potten en dakpannen. Natten kranten, bladeren of een jutezak vinden ze ook prettig. Maar ook uitgeholde schillen van meloen of grapfruit kunnen helpen. Om ze te lokken kan je kattenbrokjes neerleggen. Ze vinden paneermeel heerlijk en kalkpoeder, meel en melk kan je ze ook mee lokken. Maar ook groente zoals Chinese kool en hun eigen soort slakken komen ze af. Als je verschillende soorten plekken maakt voor ze dan kan je ook verschillende soorten slakken vangen. Maar je kan ook elke avond tijdens de schemer of in de nacht op jacht gaan.

Door deze planten in je tuin te zetten is ook een manier om slakken weren. Akkelei, goudsbloem, daglelie, anjer, geranium, viooltjes, varens, lavendel, salie. Oost-indische kers, klimop, tijm, ui, tomaten en afrikanen hebben een verdrijvende werking. Slakken vermeiden ook knoflook . Verderop meer informatie hierover.

Bestrijden door te doden is ook een mogelijkheid. Zelf vind ik dat persoon niet een prettige gedachten. Maar ik kan mij voorstellen dat je na zoveel slakken niet meer anders kan.

De meeste humane manier vinden ik dan nog de natuurlijke vijanden. Dieren zoals eenden, kippen, padden, kikkers en egels en vogels. Je kan je tuin prettig maken voor deze dieren waardoor ze de slakken voor je opeten.

Verder bestaan er biologische aftreksels dat je over de planten heen kan sproeien om te voorkomen dat ze je plantjes opeten. Bijvoorbeeld slakkengier. Met de gevangen slakken kan je gier maken door de slakken in water te koken en dit mengsel in de tuin te spuiten. De geur zou slakken weghouden.

Knoflook, en is zelfs giftig voor slakken, ook vermeiden ze plaatsen en planten die met knoflook-extract in aanraking zijn geweest. Een extra voordeel is dat bespoten slakkeneitjes niet meer uitkomen.

  • 1 hele knoflookbollen kneuzen en pletten.
  • 500ml water laten koken, de knoflook toevoegen en 10 minuten laten koken.
  • Af laten koelen en zeven, bijvoorbeeld door een zeef of neteldoek.
  • De knoflookaftreksel bewaren in een afsluitbare fles.
  • Per 500ml water 1 grote eetlepel knoflookaftreksel toevoegen, in plantenspuit en spuiten maar. Goed schudden voor gebruik.

Dan kan je nog een gat graven waar een beker of een pot in past en daar bier ingieten. Daar kruipen de slakken op af en uiteindelijk verdrinken ze in het bier. Wel regelmatig de potjes legen.

Ook kan je slakkenkorrels gebruiken op basis van ijzerfosaat. Deze korrels verlamt de kropklier van de slak, waardoor de slak niets meer eet.

En dan hem je ook nog een anders manier dat zijn aaltjes. Ze noemen dat ook nematoden. Het zijn microscopisch kleine, voor het blote oog onzichtbare aaltjes.

Ze leven in de bovenste grondlagen en ze zorgen voor een actieve bestrijding van de schadelijke insecten in de tuin (slakken, mieren, witte en grijze wormen…).

Ze bewegen zich door de aarde heen en zijn op zoek naar een gastheer om zich voort te planten. Ze dringen binnen in het diertje en vermenigvuldigen zich en eten de slak van binnenuit op. Zodra de slak dood is de talrijke nematoden die zich ontwikkeld hebben op zoek naar andere slakken en houden zo de tuin slakken vrij.

De nematoden komen op natuurlijke wijze voor in de grond. Alleen omdat ze niet in zulke grote getalen aanwezig werkt het niet echt doeltreffend. Maar door de aantal in de grond te verhogen weet dat de bescherming van de planten te verhogen. Nematoden brengen geen enkel nadeel voor de mens en huisdier.

Ondanks dat de slakken bepaalde planten niet lekker vinden vond ik ze toch op deze planten en later zag ik de planten ook niet meer terug. Dus het gaat niet helemaal op, of het ligt aan de verschillende soorten slakken die er zijn. Dat laat ik maar even in het midden.

Uiteindelijk gaan we toch voor een diervriendelijke manier en kiezen in elk geval voor werende planten in de tuin. Dat vind ik al een mooi begin. Mijn plan is dan ook om rondom de tuin lavendel, salie en tijm te zetten. Met tussendoor goudsbloem, en alle andere plantwerende planten te zetten. Ook omdat deze planten een geneeskrachtige werking hebben of ik ze ergens anders voor kan gebruiken. Hierdoor hoop ik dat de rest van de planten ook met rust worden gelaten. Maar dat gaan we volgend jaar zien. En wie weet gaan we weer nieuwe dingen leren